شاعران قدیم

نزدیک توام مرا مبین دور
پهلوی منی مباش مهجور

آن کس که بعید شد ز معمار
کی گردد کارهاش معمور

چشمی که ز چشم من طرب یافت
شد روشن و غیب بین و مخمور

هر دل که نسیم من بر او زد
شد گلشن و گلستان پرنور

بی من اگرت دهند شهدی
یک شهد بود هزار زنبور

بی من اگرت امیر سازند
باشی بتر از هزار مأمور

می‌های جهان اگر بنوشی
بی‌من نشود مزاج محرور

در برق چه نامه بر توان خواند
آخر چه سپاه آید از مور

خلقان برقند و یار خورشید
بی‌گفت تو ظاهرست و مشهور

خلقان مورند و ما سلیمان
خاموش صبور باش و مستور

ای یار شگرف در همه کار
عیاره و عاشق تو عیار

تو روز قیامتی که از تو
زیر و زبرست شهر و بازار

من زاری عاشقان چه گویم
ای معشوقان ز عشق تو زار

در روز اجل چو من بمیرم
در گور مکن مرا نگهدار

ور می‌خواهی که زنده گردیم
ما را به نسیم وصل بسپار

آخر تو کجا و ما کجاییم
ای بی‌تو حیات و عیش بی‌کار

از من رگ جان بریده بادا
گر بی‌تو رگیم هست هشیار

اندر ره تو دو صد کمین بود
نزدیک نمود راه و هموار

از گلشن روی تو شدم مست
بنهادم مست پای بر خار

رفتم سوی دانه تو چون مرغ
پرخون دیدم جناح و منقار

این طرفه که خوشترست زخمت
از هر دانه که دارد انبار

ای بی‌تو حرام زندگانی
ای بی‌تو نگشته بخت بیدار

خود بخت توی و زندگی تو
باقی نامی و لاف و آزار

ای کرده ز دل مرا فراموش
آخر چه شود مرا به یاد آر

یک بار چو رفت آب در جوی
کی گردد چرخ طمع یک بار

خامش که ستیزه می‌فزاید
آن خواجه عشق را ز گفتار

انجیرفروش را چه بهتر
انجیرفروشی ای برادر

سرمست زییم مست میریم
هم مست دوان دوان به محشر

گر خاک شویم وگر بریزیم
ساقی با ماست بنده پرور

خاکش خوش باد کوست عاشق
خاکش ز شراب جان مخمر

آن خاک شکوفه کرد یعنی
مستیم از این سر و از آن سر

مهتر چو خراب گشت و خوش شد
خاکست خرابتر ز مهتر

خاکی گشتی چو مست گشتی
ملاح تو برکشید لنگر

خود لنگر ما گسست کلی
هر لوح جدا ز لوح دیگر

از بند و ز غرقه بازرستند
هر تخته کشتی است رهبر

چون خوش نبود چنین خرابی
بگشای دو چشم عقل و بنگر

انجیرفروش را چه بهتر
انجیرفروشی ای برادر

ماییم معاشران دولت
هین بر کف ما نهید ساغر

ای ساقی ماه روی زیبا
ای جمله مراد تو میسر

از روی تو تاب یافت خورشید
وز بال تو برپرید جعفر

ماییم بلای دی چشیده
چون باغ ز زخم دی مزعفر

بشنو ز بهار نو سقاهم
در جام کن آن شراب احمر

لوح دل را ز غم فروشوی
ای شاه مطهر مطهر

ای تو همه را ولی نعمت
بر ما ز همه کسان فزونتر

در سایه‌ات ای درخت طوبی
ما راست سعادت مکرر

بر عشق و جمال دوست وقفیم
وز جمله کارها محرر

بر هر که گزید خدمت تو
شد منصب سلطنت مقرر

آن کس که بود مرید خورشید
چون نبود همچو مه منور

مخمور شدند قوم و تشنه
درده می و زین حدیث بگذر

جان را بده از مزوره خویش
تا نبود صحتش مزور

یک قوم همی‌رسند مهمان
امروز مقدم و مأخر

ما گاو و شتر کنیم قربان
از بهر قدوم هر برادر

چه گاو که می‌سزد به قربان
از بهر مبشر آن مبشر

تو نیز شتردلی رها کن
اشترواری فرست شکر

شکر گفتم قدح نگفتم
در نقل بود نبیذ مضمر

ور این نکنی خموش گردم
دانی چه کنم خموشی اندر

دارد درویش نوش دیگر
و اندر سر و چشم هوش دیگر

در وقت سماع صوفیان را
از عرش رسد خروش دیگر

تو صورت این سماع بشنو
کایشان دارند گوش دیگر

صد دیگ به جوش هست این جا
دارد درویش جوش دیگر

همزانوی آنک تش نبینی
سرمست ز می فروش دیگر

درویش ز دوش باز مست است
غیر شب و روز دوش دیگر

ماییم چو جان خموش و گویا
حیران شده در خموش دیگر

آخر کی شود از آن لقا سیر
آخر کی شود ز باغ ما سیر

ای عدل تو کرده چرخ را سبز
وی لطف تو کرده باغ را سیر

رو بنمایید ای ظریفان
کز جان خودیم بی‌شما سیر

آن نقل هزارمن بریزید
تا گردد هر کجا گدا سیر

در بزم رضای تست نقلی
وز وی دل و چشم انبیا سیر

کی گردد سیر ماهی از آب
کی گردد خلق از خدا سیر

مشتاب مرو که کیمیایی
تا مس بچرد ز کیمیا سیر

خوانی دگرست غیر این خوان
تا لوت خورند اولیا سیر

تا ذوق جفاش دید جانم
در عشق جفاست از وفا سیر

کز ملکت سیر شد سلیمان
و ایوب نگشت از بلا سیر

چه مکر و چه نعل باژگونه‌ست
خود گرسنه نادرست یا سیر

خاموش کن و دغا رها کن
آخر نشدی از این دغا سیر

گفتی که زیان کنی زیان گیر
گفتی که تو ملحدی چنان گیر

گفتی که تو روبهی نه‌ای شیر
ما را سقط همه سگان گیر

گفتی که ز دل خبر نداری
ای مونس دل مرا زبان گیر

عاشقی در خشم شد از یار خود معشوق وار
گازری در خشم گشت از آفتاب نامدار

وانگهان چون گازری از گازران درویشتر
وانگهان چون آفتابی آفتاب هر دیار

ناز گازر چون بدید آن آفتاب از لطف خود
ابر پیش آورد اینک گازری با کار و بار

گفت تا گازر نخندد من برون نایم ز ابر
تا دل او خوش نگردد من نباشم برقرار

دسته دسته جامه‌های گازران از کار ماند
تا پدید آید که گازر اختیارست اختیار

هر کی باشد عاشق آن آفتاب از جان و دل
سر ز خاک پای گازر برندارد زینهار

گویم آن گازر که باشد شمس تبریزی و بس
کز برای او برآید آفتاب از هر کنار

عرض لشکر می‌دهد مر عاشقان را عشق یار
زندگان آن جا پیاده کشتگان آن جا سوار

عارض رخسار او چون عارض لشکر شدست
زخم چشم و چشم زخم عاشقان را گوش دار

آفتابا شرم دار از روی او در ابر رو
ماه تابان از چنان رخ الحذار و الحذار

چون به لشکرگاه عشق آیی دو دیده وام کن
وانگهان از یک نظر آن وام‌ها را می‌گزار

جز خمار باده جان چشم را تدبیر نیست
باده جان از که گیری زان دو چشم پرخمار

چون تو پای لنگ داری گو پر از خلخال باش
گوش کر را سود نبود از هزاران گوشوار

گر عصا را تو بدزدی از کف موسی چه سود
بازوی حیدر بباید تا براند ذوالفقار

دست عیسی را بگیر و سرمه چوب از وی مدزد
تا ببینی کار دست و تا ببینی دست کار

گر ندانی کرد آن سو زیرزیرک می‌نگر
نی به چشم امتحانی بل به چشم اعتبار

زانک آن سو در نوازش رحمتی جوشیده است
شمس تبریزیش گویم یا جمال کردگار

چون نبینم من جمالت صد جهان خود دیده گیر
چون حدیث تو نباشد سر سر بشنیده گیر

ای که در خوابت ندیده آدم و ذریتش
از کی پرسم وصف حسنت از همه پرسیده گیر

چون نباشم در وصالت ای ز بینایان نهان
در بهشت و حور و دولت تا ابد باشیده گیر

چون نبینم خشم و ناز شکرینت هر دمی
بر سر شاهان معنی مر مرا نازیده گیر

چونک ابر هجر تو ماه تو را پوشیده کرد
صد هزاران در و گوهر بر سرم باریده گیر

چونک مستان را نباشد شمع و شاهد روی تو
صد هزاران خم باده هر طرف جوشیده گیر

خضر بی‌من گر ببیند روی تو ای وای من
ور نبیند آب حیوان هر دمش نوشیده گیر

چون فنا خواهد شدن این ساحره دنیای دون
تخت و بخت و گنج و عالم را به من بخشیده گیر

در ازل جان‌های صدیقان نثار روی تو
چونک رویت را نبینم خود نثاری چیده گیر

این عزیز مصر جانم تا نبیند روی تو
هر دو روزی یوسفی شکرلبی بخریده گیر

ای خروشیده ز دردم سنگ و آهن دم به دم
چون نجست از سنگ و آهن برق بخروشیده گیر

یک شب این دیوانه را مهمان آن زنجیر کن
ور بژولاند سر زلف تو را ژولیده گیر

ور جهان در عشق تو بدگوی من شد باک نیست
صد دروغ و افترا بر صادقی بافیده گیر

با فراقت از دو عالم چون منم مظلومتر
گر بنالد ظالم از مظلوم تو نالیده گیر

چون نلافم شمس تبریز از سگان کوی تو
بر سر شیران عالم مر مرا لافیده گیر