شاعران قدیم

این کیست چنین مست ز خمار رسیده
یا یار بود یا ز بر یار رسیده

یا شاهد جان باشد روبند گشاده
یا یوسف مصری است ز بازار رسیده

یا زهره و ماه است درآمیخته با هم
یا سرو روان است ز گلزار رسیده

یا چشمه خضر است روان گشته بدین سو
یا ترک خوش ماست ز بلغار رسیده

یا برق کله گوشه خاقان شکاری است
اندر طلب آهوی تاتار رسیده

یا ساقی دریادل ما بزم نهاده‌ست
یا نقل و شکرهاست به قنطار رسیده

یا صورت غیب است که جان همه جان‌هاست
یا مشعله از عالم انوار رسیده

شاه پریان بین ز سلیمان پیمبر
اندر طلب هدهد طیار رسیده

خوبان جهان از پی او جیب دریده
قاضی خرد بی‌دل و دستار رسیده

از هیبت خون ریزی آن چشم چو مریخ
مریخ ز گردون پی زنهار رسیده

وز بهر دیت دادن هر زنده که او کشت
همیان زر آورده به ایثار رسیده

اول دیت خون تو جامی است به دستش
درکش که رحیق است ز اسرار رسیده

خاموش کن ای خاسر انسان لفی خسر
از گلشن دیدار به گفتار رسیده

ای طبل رحیل از طرف چرخ شنیده
وی رخت از این جای بدان جای کشیده

ای نرگس چشم و رخ چون لاله کجایی
از گور تو آن نرگس و آن لاله دمیده

اندر لحد بی‌در و بی‌بام مقیمی
ای بر در و بر بام به صد ناز دویده

کو شیوه ابروی تو کو غمزه چشمت
ای چشم بد مرگ بدان هر دو رسیده

ای دست تو بوسه گه لب‌های عزیزان
در دست فنا مانده تو با دست بریده

این‌ها همه سهل است اگر مرغ ضمیرت
بر چرخ پریده بود و دام دریده

صورت چه کم آید چه برد جان به سلامت
موزه چه کم آید چو بود پای رهیده

صد شکر کند جان چو رهد از تن و صورت
ای بی‌خبر از چاشنی جان جریده

کو لذت آب و گل و کو آب حیاتی
کو قبه گردونی و کو بام خمیده

یا رب چه طلسم است کز آن خلد نفوریم
ما در تک این دوزخ امشاج خزیده

محسود فلک بوده و مسجود ملایک
وز همت ناپاک ز ما دیو رمیده

باغ آی و ز باران سخن نرگس و گل چین
نرگس ندهد قطره ای از بام چکیده

بربند دهان از سخن و باده لب نوش
تا قصه کند چشم خمار از ره دیده

رندان همه جمعند در این دیر مغانه
درده تو یکی رطل بدان پیر یگانه

خون ریزبک عشق در و بام گرفته‌ست
و آن عقل گریزان شده از خانه به خانه

یک پرده برانداخته آن شاهد اعظم
از پرده برون رفته همه اهل زمانه

آن جنس که عشاق در این بحر فتادند
چه جای امان باشد و چه جای امانه

کی سرد شود عشق ز آواز ملامت
هرگز نرمد شیر ز فریاد زنانه

پر کن تو یکی رطل ز می‌های خدایی
مگذار خدایان طبیعت به میانه

اول بده آن رطل بدان نفس محدث
تا ناطقه‌اش هیچ نگوید ز فسانه

چون بند شود نطق یکی سیل درآید
کز کون و مکان هیچ نبینی تو نشانه

شمس الحق تبریز چه آتش که برافروخت
احسنت زهی آتش و شاباش زبانه

این نیم شبان کیست چو مهتاب رسیده
پیغمبر عشق است ز محراب رسیده

آورده یکی مشعله آتش زده در خواب
از حضرت شاهنشه بی‌خواب رسیده

این کیست چنین غلغله در شهر فکنده
بر خرمن درویش چو سیلاب رسیده

این کیست بگویید که در کون جز او نیست
شاهی به در خانه بواب رسیده

این کیست چنین خوان کرم باز گشاده
خندان جهت دعوت اصحاب رسیده

جامی است به دستش که سرانجام فقیر است
زان آب عنب رنگ به عناب رسیده

دل‌ها همه لرزان شده جان‌ها همه بی‌صبر
یک شمه از آن لرزه به سیماب رسیده

آن نرمی و آن لطف که با بنده کند او
زان نرمی و زان لطف به سنجاب رسیده

زان ناله و زان اشک که خشک و تر عشق است
یک نغمه تر نیز به دولاب رسیده

یک دسته کلید است به زیر بغل عشق
از بهر گشاییدن ابواب رسیده

ای مرغ دل ار بال تو بشکست ز صیاد
از دام رهد مرغ به مضراب رسیده

خاموش ادب نیست مثل‌های مجسم
یا نیست به گوش تو خود آداب رسیده

هلا ساقی بیا ساغر مرا ده
زرم بستان می چون زر مرا ده

به حق آن که در سر دارم از تو
چو خم را وا کنی سر سر مرا ده

به دیگر کس مده آنچم نمودی
مرا ده آن و آن دیگر مرا ده

سرش مگشا مگو نامش که آن چیست
اگر زهر است اگر شکر مرا ده

از آن می جعفر طیار خورده‌ست
شدم بی‌دست چون جعفر مرا ده

بپیما آن شرابی را که بویش
به از مشک است و از عنبر مرا ده

سقاهم ربهم رطلی شگرف است
نهان از مؤمن و کافر مرا ده

بیا دل بر دل پردرد من نه
بیا رخ بر رخان زرد من نه

توی خورشید وز تو گرم عالم
یکی تابش بر آه سرد من نه

چو مهره توست مهر جمله دل‌ها
بر این نطع هوای نرد من نه

بیار آن معجز هر مرد و زن را
به پیش دشمن نامرد من نه

به هر شرطی که بنهی من مطیعم
ولیکن شرط من درخورد من نه

کلاه لطف خود با تارک من
برای بوش و بردابرد من نه

از آن گردی که از دریا برآری
بیار آن گرد را بر گرد من نه

به هر باده نمی‌گردد سرم مست
به پیشم باده خوکرد من نه

خمش ای ناطقه بسیارگویم
سخن را پیش شاه فرد من نه

ایا گم گشتگان راه و بیراه
شما را باز می‌خواند شهنشاه

همی‌گوید شهنشه کان مایید
صلا ای شهره سرهنگان به درگاه

به درگاه خدای حی قیوم
دعا کردن نکو باشد سحرگاه

بپیوندید پیوند قدیمی
چو هی چفسیده بر دامان الله

چو یوسف با عزیز مصر باشید
برون آیید از زندان و از چاه

دلا بی‌گاه شد بازآ به خانه
که ترک آید شبانگه سوی خرگاه

صلا اکنون میان بسته‌ست ساقی
صلا کز مهر سرمست است دلخواه

به مغناطیس آید آخر آهن
به سوی کهربا آید یقین کاه

کنون درهای گردون برگشادند
که عاجز شد فلک از ناله و آه

بیا سجده کنان چون سایه‌ای دوست
که بر منبر برآمد امشب آن ماه

مثال صورتی پوشیده گرچه
منزه بود از امثال و اشباه

چو گنج جان به کنج خانه آمد
به گردش می‌تنیدم همچو جولاه

خمش کن تا که قلماشیت گویم
ولکن لا تطالبنی بمعناه

ولیک آن به که آن هم شیر گوید
کجا اشکار شیر و صید روباه

چنین می‌زن دو دستک تا سحرگاه
که در رقص است آن دلدار و دلخواه

همی‌گو آنچ می‌دانم من و تو
ولی پنهان کنش در ذکر الله

فغان کردن ز شیر حق بیاموز
نکردی آه پرخون جز که در چاه

درآ چون شیر و پنجه بر جهان زن
چه جنبانی به دستان دم چو روباه

ز بس پیوستگی بیگانه باشیم
سلامم زان نکردی بر سر راه

چو قرآن را نداند جز که قربان
بیا قربان شو اندر عید این شاه

شبی که عشق باشد میهمانم
ببینم بدر را بی‌اول ماه

سماع آمد هلا ای یار برجه
مسابق باش و وقت کار برجه

هزاران بار خفتی همچو لنگر
مثال بادبان این بار برجه

بسی خفتی تو مست از سرگرانی
چو کردندت کنون بیدار برجه

هلا ای فکرت طیار برپر
تو نیز ای قالب سیار برجه

هلا صوفی چو ابن الوقت باشد
گذر از پار و از پیرار برجه

به عشق اندرنگنجد شرم و ناموس
رها کن شرم و استکبار برجه

وگر کاهل بود قوال عارف
بدو ده خرقه و دستار برجه

سماح آمد رباح از قول یزدان
که عشقی به ز صد قنطار برجه

به عشق آنک فرشت گوهر آمد
چو موج قلزم زخار برجه

چو زلفین ار فروسو می‌کشندت
تو همچون جعد آن دلدار برجه

صلایی از خیال یار آمد
خیالانه تو هم ز اسرار برجه

بسی در غدر و حیلت برجهیدی
یکی از عالم غدار برجه

بسی بهر قوافی برجهیدی
خموشی گیر و بی‌گفتار برجه

خدایا مطربان را انگبین ده
برای ضرب دست آهنین ده

چو دست و پای وقف عشق کردند
تو همشان دست و پای راستین ده

چو پر کردند گوش ما ز پیغام
توشان صد چشم بخت شاه بین ده

کبوتروار نالانند در عشق
توشان از لطف خود برج حصین ده

ز مدح و آفرینت هوش‌ها را
چو خوش کردند همشان آفرین ده

جگرها را ز نغمه آب دادند
ز کوثرشان تو هم ماء معین ده

خمش کردم کریما حاجتت نیست
که گویندت چنان بخش و چنین ده